РЕСПУБЛИКАЛЫҚ БЮДЖЕТТІҢ АТҚАРЫЛУЫН БАҚЫЛАУ ЖӨНІНДЕГІ
ЕСЕП КОМИТЕТІ

Мемлекеттік аудиторды сертификаттау - Қысқаша ақпарат

Мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге үміткер адамдарды сертификаттау тәртібі, сонымен қатар, әңгімелесуден өтуге арналған құжаттардың тізбесі және нысандары Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2015 жылғы 15 желтоқсандағы № 22-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген Мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге үміткер адамдарды сертификаттау қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.(сілтемеhttp://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500012720)
 

 

Мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге үміткер
адамдарды сертификаттау тәртібі
1-параграф. Білімін растау

6. Білімді растауды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленген ұйым, немесе:
сыртқы мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін Есеп комитеті;
ішкі мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін ішкі мемлекеттік аудит жөніндегі уәкілетті орган жүргізеді.

7. Кандидаттар білімін растау үшін мына құжаттарды:
1) кандидат тапсыруға үміт білдірген пәндер көрсетілген өтініш;
2) жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесін ұсынады.

8. Барлық құжаттар іс тігілетін мұқабада тіркеледі, оның бет жағында: Жеке іс № , кандидаттың тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), ресімделу күні көрсетіледі.

9. Құжаттардың білімді растау жөніндегі ұйымға келіп түскен күні кіріс хат-хабарлар журналында тіркеледі және кандидаттың өтінішіне кіріс нөмірімен бірге белгі қойылады.

10. Ұсынылған құжаттар пакеті осы Қағидалардың 7-тармағында белгіленген талаптарға сәйкес келмеген жағдайда, өтініш қабылданбайды.
Осы тармақта көрсетілген негіздер бойынша өтінішті қабылдаудан бас тарту емтиханға тіркелу үшін құжаттарды қайта ұсынуға тыйым салуға әкеп соқпайды.

11. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес айқындалған білімді растау жөніндегі ұйым емтихан процесін мыналармен:
сыртқы мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін Есеп комитетімен;
ішкі мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін ішкі мемлекеттік аудит жөніндегі уәкілетті органмен (бұдан әрі – уәкілетті орган) келісілген модульдер бойынша емтихан өткізу арқылы ұйымдастырады.

12. Модульдер мемлекеттік аудиттің қолданыстағы заңнамасы және халықаралық стандарттар ескеріле отырып, мемлекеттік және орыс тілдерінде әзірленеді және жыл сайын жаңартылуға жатады. Модульдер пәніне қарай тестілік тапсырмаларды және (немесе) ахуалдық тапсырмаларды қамтуы мүмкін.

13. Санкцияланбаған жария етуді қамтамасыз ету мақсатында, емтихан модульдері шектеулі пайдаланылатын мәліметтерге жатқызылады.

14. Модульдің мазмұнын жария ету Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жауаптылыққа әкеп соғады.

15. Осы Қағидалардың 35-тармағында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, емтихан электронды түрде өткізіледі.

17. Емтихан комиссиясын:
сыртқы мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін Есеп комитетімен;
ішкі мемлекеттік аудитті жүзеге асыратын кандидаттар үшін ішкі мемлекеттік аудит жөніндегі уәкілетті органмен келісе отырып, білімді растау жөніндегі ұйымдар әр пән бойынша тиісті білім саласындағы мамандардың тақ санынан (үш адамнан кем емес) қалыптастырады.

18. Біліктілікті иеленуге кандидаттар емтиханнан өтіп жатқан кезде олардың басқа адамдармен сөйлесуіне, материалдармен алмасуына, қағаз және электронды тасығыштардағы ақпаратты пайдалануына, білімді растау жөніндегі ұйым өкілінің еріп жүруінсіз үй-жайдан шығып кетуіне жол берілмейді. Емтихан өткізіліп жатқан кезде кандидаттарға қабылдаушы-беруші электрондық құрылғыларды (соның ішінде қалталы дербес компьютерлер мен өзге де электрондық жабдықтарды) қолдануға жол берілмейді.
Кандидат осы тармақтың бірінші бөлігіндегі талаптарды бұзған кезде осы адамның емтихан процесі тоқтатылып, ол үй-жайдан шығарылады. Қадағалаушылар осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Емтихан қағидаларының бұзылғаны туралы акт жасайды.
Осы тармақтың бірінші бөлігіндегі талаптарды бұзған адамдардың емтихан нәтижелері күшін жояды.

19. Білімді растау жөніндегі ұйым емтихан өткізген кезде тиісті мемлекеттік органның:
сыртқы мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін – Есеп комитетінің;
ішкі мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін – уәкілетті органның өкілдері қатысады.
Есеп комитетінің өкілдері қажет болған жағдайда, ішкі мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін өткізілетін емтиханның кез келген сатысына қатысады.

20. Білімді растау жөніндегі ұйым емтихан өткізу процесіне қадағалаушылардың қатысуын қамтамасыз етеді.

21. Емтихан кандидаттардың қалауы бойынша мемлекеттік және орыс тілдерінде тапсырылады.

22. Жоғары санатты мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге кандидаттар мына халықаралық кәсіби ұйымдардың бірі: АССА (Association of Chartered Certified Accountants), ICAEW (Institute of Chartered Accountants in England and Wales), CIPFA (Chartered Institute of Public Finance and Accountancy) бергенмынакәсібибіліктіліктердіңбірі: ACA (Associated Chartered Accountant), ACCA (Association of Chartered Certified Accountants), CIPFA (Chartered Institute of Public Finance and Accountancy), CIPFA public auditor (Chartered Institute of Public Finance and Accountancy Public Auditor) барекенінрастайтынқұжатұсынады.

23. Алып тасталды- Республикалық бюджеттік атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 04.07.2016 № 9-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.

24. Мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге кандидаттар мына пәндер бойынша емтихандар тапсырады:
1) қоғамдық сектор үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
2) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес квазимемлекеттік секторда бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
3) сәйкестік аудиті;
4) тиімділік аудиті;
5) қаржылық есептілік аудиті.

25. Тиісті саладағы ішкі мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге кандидаттар аудит типіне қарай өздері ішкі мемлекеттік аудитор ретінде жіберілгенін қалайтын емтихандар тапсырады.
Қаржылық есептілік саласындағы ішкі мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге кандидаттар мына пәндер бойынша емтихандар тапсырады:
1) қоғамдық сектор үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
2) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес квазимемлекеттік секторда бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
3) қаржылық есептілік аудиті.
Сәйкестік саласындағы ішкі мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге кандидаттар мына пәндер бойынша емтихандар тапсырады:
1) қоғамдық сектор үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
2) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес квазимемлекеттік секторда бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
3) сәйкестік аудиті.
Тиімділік саласындағы ішкі мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге кандидаттар мына пәндер бойынша емтихандар тапсырады:
1) қоғамдық сектор үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
2) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес квазимемлекеттік секторда бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау;
3) тиімділік аудиті.

26. Жоғары санатты мемлекеттік аудитор біліктілігін иелену үшін мемлекеттік аудитор сертификатының болуы талап етіледі.
Үш саланың барлығында: қаржылық есептілік, тиімділік және сәйкестік саласында ішкі мемлекеттік аудитор сертификатын алған адамдарға осы Қағидаларда көзделген тәртіппен мемлекеттік аудитор біліктілігі беріледі.

27. Мемлекеттік аудитордың осы санатына сәйкес келетін пәндер бойынша бұрын тапсырған емтихандардан жоғарырақ санатты иеленуге ниет білдерген мемлекеттік аудиторлар босатылады.

28. Пәндер бойынша емтихандар өткізудің күнтізбелік жылға арналған кестесін:
сыртқы мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін – Есеп комитетінің;
ішкі мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін – уәкілетті органның келісімі бойынша білімді растау жөніндегі ұйым айқындайды.

29. Бухгалтерлік есеп және аудит саласында ұлттық және (немесе) халықаралық кәсіби біліктілікке ие кандидаттар Ұлттық комиссияның жұмыс органының шешімімен сертификаттау пәндері бойынша жекелеген емтихандар тапсырудан мына тәртіппен босатылады:
1) мынадай: "аудитор", ACCA (Association of Chartered Certified Accountants), АСА (Associated Chartered Accountant), CA ICAS (Certified Accountants) біліктіліктерінің біріне ие кандидаттар "Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес квазимемлекеттік секторда бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау" және "Қаржылық есептілік аудиті" пәндері бойынша емтихандар тапсырудан босатылады;
2) мынадай: "кәсіби бухгалтер", DipIFR (Diploma in International Financial Reporting) біліктіліктерінің біріне ие кандидаттар "Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес квазимемлекеттік секторда бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау" пәні бойынша емтихан тапсырудан босатылады;
3) CIPFA (The Chartered Institute of Public Finance and Accountancy) біліктілігіне ие кандидаттар "Қоғамдық сектор үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау" және "Қаржылық есептілік аудиті" пәндері бойынша емтихандар тапсырудан босатылады;
4) IPSAS (Certificate in International Public Sector Accounting Standards) біліктілігіне ие кандидаттар "Қоғамдық сектор үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау" пәні бойынша емтихан тапсырудан босатылады;
5) CIPFA public auditor (Chartered Institute of Public Finance and Accountancy Public Auditor) біліктілігіне ие кандидаттар "Қоғамдық сектор үшін халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті жасау" және "Сәйкестік аудиті" пәндері бойынша емтихандар тапсырудан босатылады.

30. Алып тасталды - Республикалық бюджеттік атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 04.07.2016 № 9-НҚ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.

31. Алып тасталды - Республикалық бюджеттік атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 04.07.2016 № 9-НҚ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) нормативтік қаулысымен.


32. Емтиханның ұзақтығы кемінде үш сағатты құрайды (180 минут).

33. Емтиханды тапсыру үшін жалпы жинақталған балл ("өту" балы) жүз (100) мүмкін болатын балдан кемінде жетпіс бес (75) балын құрайды.

34. Балдардың саны мен емтихандардың ұзақтығы олардың күрделілігіне қарай тестілік сұрақтар және (немесе) ахуалдық тапсырмалар бойынша әрбір модульдің бөлінісінде белгіленеді.

35. Тестерді орындауға бөлінген уақыт аяқталған соң, бағдарлама автоматты түрде жабылып қалады. Тестілеудің дұрыс жауаптарын есептеу компьютерлік бағдарламаның көмегімен автоматты түрде жүргізіледі. Ахуалдық тапсырмалар болған кезде осы процесті автоматтандыруға мүмкіндік болмаса, олардың шешімі жазбаша түрде жүзеге асырылуы мүмкін. Ахуалдық тапсырмалардың жазбаша жауаптарын бағалауды емтихан комиссиясы жүзеге асырады.

36. Емтихан жұмыстарына емтихан аяқталған соң СН беріліп, олар кейіннен емтихан комиссиясына жіберіледі.

37. Емтихан комиссиясы кандидаттардың емтихан жұмыстарын күнтізбелік он бес күннен аспайтын мерзімде тексеріп бағалайды және мынадай шешімдердің бірін шығарады:
1) кандидат тапсырған пән бойынша жинақталған "өту балына" қол жеткізсе, емтиханнан өтті (оң нәтиже);
2) кандидат тапсырған пән бойынша жинақталған "өту балына" қол жеткізе алмаса, емтиханнан өте алмады (теріс нәтиже).
Оң нәтиже алған кандидаттарға білімді растау жөніндегі ұйым:
сыртқы мемлекеттік аудит және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын үміткерлер үшін Есеп комитетімен;
ішкі мемлекеттік аудиттң және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын кандидаттар үшін уәкілетті органмен келісе отырып бекіткен нысан бойынша білімді растау туралы құжат беріледі.

37-1. Кандидаттың пәндер бойынша алған оң нәтижесі оны алған сәттен бастап, кейінгі үш жыл ішінде әңгімелесуге жіберілгені туралы өтініш бергенге дейін оның Ұлттық комиссияда одан әрі әңгімелесуден өтуіне жарамды болып танылады.

38. Емтиханнан өте алмаған кандидаттардың осы Қағидалардың 7-тармағында көрсетілген рәсімдерді сақтай отырып, теріс нәтиже алған күннен бастап, бір айдан соң оны қайта тапсыруына құқығы бар.
(Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2015 жылғы 15 желтоқсандағы № 22-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген Мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге үміткер адамдарды сертификаттау қағидаларының 2-бөлімі, сілтеме: http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500012720)
    

 
Кандидаттар әңгімелесуден өту үшін Ұлттық комиссияның жұмыс органына қолма-қол немесе пошта арқылы мына құжаттарды ұсынады:
1) кандидат үміт білдірген санатты (саланы) көрсете отырып, осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтініш;
2) жеке куәліктің көшірмесі;
3) жоғары білімінің бар екенін растайтын құжаттың көшірмесі;
4) еңбек қызметін растайтын құжаттың көшірмесі (еңбек өтілі бар адамдар үшін), ал мемлекеттік қызметшілер үшін – "Мемлекеттік қызметшінің қызметтік тізімінің нысанын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 21 қазандағы № 14 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14436 болып тіркелген) сәйкес ресімделген қызметтік тізім;
5) бухгалтерлік есеп, аудит және қаржы саласында ұлттық немесе халықаралық кәсіби біліктіліктің берілгені туралы құжаттың көшірмесі (болған жағдайда);
6) саяси мемлекеттік қызметшілерді және Мемлекеттік аудитор біліктілігін беруге үміткер адамдарды сертификаттау жөніндегі ұлттық комиссияның мүшелерін қоспағанда, білімін растау жөніндегі құжаттың көшірмесі;
7) жеке деректерінің өзгергенін растайтын құжаттың көшірмесі (болған жағдайда);
8) 3х4 сантиметр мөлшеріндегі фотосурет.
Осы тармақтың 2) - 6) тармақшаларында көзделген құжаттар персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) мөрімен (мөртабанымен) куәландырылған немесе нотариалды куәландырылған нысанда ұсынылады.
 
(Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің 2015 жылғы 15 желтоқсандағы № 22-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген Мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге үміткер адамдарды сертификаттау қағидаларының 45-тармағы, сілтеме:http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500012720)

Мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге үміткер адамдарды сертификаттау қағидаларына 1-қосымша

 

Мемлекеттік аудитор біліктілігін беруге үміткер адамдарды сертификаттау жөніндегі ұлттық комиссияның 2016 жылғы жұмысы туралы қысқаша ақпарат

 

ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдаулары
ҚР Президентінің Қазақстан
халқына Жолдаулары

Төрағаның Блогi
Нұрмұхамбет Қанапияұлы Әбдібеков
Есеп комитетінің Төрағасы

8 (7172) 70 69 86 - Баспасөз хатшысы

8 (7172) 70 70 62 - Кеңсе

8 (7172) 70 70 21 - Сенім телефоны

   Жаңалықтарды тарату